Fuzûlî Divanı (1/1)

Kad enâre'l-ışku li'l-uşşâki minhâce'l-hüdâ,

Sâlik-i râh-ı hakîkat ışka eyler iktidâ.

Fuzûlî, Hadîkatü's-Süedâ (Dîvân), I/1.

***

قد أنار العشق للعشاق منهاج الهدى

سالك راه حقيقت عشقه ايلر اقتدى

***

Aşk aydınlatır hidayet yolunu âşıklara,

Hakikat yolunun yolcusu tabi olur aşka.

***

Share:

Devamını Oku

Fuzûlî Divanı (5/3)

Oldu bâzâr-ı cihân revnakı bir dürr-i yetîm

Kî degül îki cihân hâsılı ol dürre bahâ.

Fuzûlî, Hadikatü's-Süeda (Dîvân), V/3.

***

Fâilâtün Feilâtün Feilâtün Feilün

***

اولدى بازار جهان رونقي بر درّ يتيم

كه دكل ايكي جهان حاصلي اول درّه بها

***

Bir yetim incidir bu cihan pazarının gözdesi

Toplasan iki cihanı, olmaz o incinin dengi.

***

Bir yetim inci aydınlattı bu cihan pazarını,

İki cihanı toplasan, karşılamaz pahasını.

***

Share:

Devamını Oku

Erbab-ı İhanet

Sâdık görünür kisvede erbâb-ı ihânet
Mürşid sanılır vehlede erbâb-ı dalâlet.

Ziya Paşa

صادق كورونور كسوه‌ده ارباب خيانت
مرشد صانيلير وهله‌ده اصحاب ضلالت


Dıştan dürüst görünür erbab-ı hiyanet
Bir vakit mürşid sanılır ashab-ı dalalet.

Share:

Devamını Oku

Âlim & Câhil

Mansıbda bir olsâ dahi ger âlim ü câhil
Zâhirde müsâviyse hakîkatde bir olmaz
Altun ile farzâ ki berâber çekilē seng
Vezn içre bir olmak ile kıymetde bir olmaz
Şeyhülislam İbn Kemâl
...
İkisi de aynı mevkide olsa da alim ile câhil
Görünüşte eşit olsalar da hakikatte aynı değil
Altınla taşın beraber tartıldığını bir düşün hele,
Ağırlıkları eşit olsa da kıymetleri bir değil.
...
Mansıb: Mevki, makam
ger: Eğer
Zâhir: Görünüş
müsavi: eşit
Farzâ: Faraza, farz edelim ki, varsayalım
seng: taş
Vezn: tartı

Share:

Devamını Oku

Câhil

Câh ile gelmez fazilet câhile.
Şeyhülislam İbn Kemal
...
Makam ve mevki, faziletli yapmaz câhili
...
câh: makam, mevki

Share:

Devamını Oku

Hatâbîn Olanlar

Kalem-i sun'-u Hak'da sehv olmaz
Hep hatâbîn olanlar ahmakdır
Şeyhülislam İbn Kemâl
...
Unutmaz hiçbir şeyi Yaratıcı’nın kalemi
Ancak ahmak denir, âlemde kusur arayana
...
hatâbîn: hata, kusur arayan

Share:

Devamını Oku

Ekmeğini Taştan Çıkar

Âkil isen rızk için gerdûn-ı duna eğme ser
Âsyâb-âsâ yürü var ekmeğin taştan çıkar.

Hâşimî (16. Yüzyıl)

...

Baş eğme rızk için alçak dünyaya, akıllı isen,
Yürü, değirmen gibi, ekmeğini taştan çıkar, sen.

...

gerdûn: dünya, dönen
dûn: alçak
ser: baş
Âsyâb-âsâ: Değirmen gibi.

Share:

Devamını Oku

Belalar İçinde Nice Hayırlar Çıkar

Belâ zımnında râhat olduğun ızhâr eder halka
Felek bihûde hâr-ı hûşkden gülberk-i ter vermez
Fuzûlî
...
Belalar içinde nice hayırlar çıkar
Dikenli kuru dalda taze bir gül açar
...
hâr: diken,
huşk: kuru
gülberk: gül yaprağı
ter: taze

Share:

Devamını Oku

Kehf, 18/103-104

Haber verelim mi size:
Amelleri en çok zayi olacak kimdir ahirette?
Yaptıkları ne varsa dünyadayken, boşa gitmiştir hepsi,
Sorsaydınız halbuki, çok iyi işler yaptıklarını söylerlerdi size.

Share:

Devamını Oku

Helal Olmaz Faydası Bana

Kim ki benden nef' bulmaz istemen nef’in anın
Ol ki yok nef'im anâ nef'î banâ olmaz helâl
Fuzûlî
---
Faydasını istemem, benden fayda bulmayacak kimsenin
Helal olmaz faydası bana, faydam ermeyecek kişinin.
---
İstemem faydasını onun, ki benden fayda bulmayacak,
Helal olmaz faydası onun, ki faydam onu bulmayacak.
---
İsteme faydasını, senden fayda bulmayacak kimsenin,
Helal olmaz faydası onun, faydan ermeyecekse senin.
---

Share:

Devamını Oku

Kişi Ettiğin Bulur

Sakın bir zerre-î nâçîzi pâmâl etme sultânım
Kişî ettîğinî elbet bulur günden ıyândır bu.
Feyzi-i Kadim (Hüseyin) (16. Asır)
---
En zelili bile, efendim, hor görmeyesin sakın
Malumdur kişinin ettiğini bulması pek yakın.
---
Nâçiz: Değersiz
Pâmâl etmek: Ezip geçmek, ayak altına almak
Iyân: Aşikâr

Share:

Devamını Oku

Kargalar Serbest, Bülbüller Hapis

Gülşeninde âlemin ermez bu sırrâ hîç kes
Zağlar âzâde, bülbüller giriftâr-i kafes
Firaki (Kütahyalı Vaiz Abdurrahman)
---
Bu âlemde şu sırrı anlayamaz kimse
Kargalar serbest, bülbüller hapis kafeste.
---
Zağ: Karga
Giriftâr: Hapis

Share:

Devamını Oku

İki İbrahim

Dü İbrâhîm âmed be-deyr-i cihân
Yekî büt-şiken şod yekî büt-nişân
Figani
---
Gördü iki İbrahim mabed-i cihan,
Put kırardı biri, diğeri put yapan.
---

Kanuni Sultan Süleyman devri şairlerinden Figanî’nin şöhretinin artmasıyla birlikte düşmanları da artmış, Sadrazam Pargalı Damat İbrahim Paşa’nın Mohaç Muharebesi'nden sonra Budin'den getirtip At Meydanı'nda kendi sarayının karşısına diktirdiği heykeller için şairin bu beyti söylediği iddia edilmiştir. Şair genç yaşta boğularak veya farklı bir şekilde idam edilmiştir.

---

Share:

Devamını Oku

Dakika Gecikmez Ölüm

Oğünme kendimin deyu bu âsiyâ, ki mevt
Etmez, çü nevbetin gele, asla dakika fevt.
Cenânî/Cinânî (Müverrih Bursalı Mustafa) (ö. 1004 / 1595)
---
Ey âsî! Bu benimdir diye atma çalım,
Sıran gelince, dakika gecikmez ölüm.

Share:

Devamını Oku

Eksiğin Çok İse

Her kişi kim ola ol eksiksiz er
Kılmaz ol hiç kimse aybına nazer.
Süleyman Çelebi
---
Kendinde bir eksiği yoksa kişinin,
Bakmaz ayıbına asla hiç kimsenin.
---
Nazar/nazer: bakmak

---

Onların kim eksiği çok işinin
Eksiğin gözler olur her kişinin.
Süleyman Çelebi
---
Kimin ki işinde eksiği çok olur,
Herkesin eksiğini gözler durur.

Share:

Devamını Oku

Gönül Veren Mal ve Mülke

Maksûduna irişmedi her kim ki cihande
Dil verdi ise gaflet ile mülk ile mâle
Ahmed Bey (Dükakin Zade - 16. Asır)
-
Nasıl ulaşsın dünyada kemâle
Gafletle gönül veren mülke mâle.

Share:

Devamını Oku

Batıl Hakikat Görünüre

Bâtıl hemîşe bâtıl u bîhûdedir velî
Müşkil odur ki sûret-i hakdan zuhûr ede
Bâkî
---
Bâtıl, daima beyhûde ve bâtıl olsa da,
Hakikat şekline bürünür, zorluk burada.
---
hemîşe: daima
Müşkil: zorluk

Share:

Devamını Oku

Sinende Bu Kaplan Kini?

İnsan oldur ki âyîne-veş kalbi sâf ola
Sînende neyler âdem isen kîne-i peleng
Bâkî
---
Kalbi pâk olmalı insanın, temiz bir ayna gibi,
İnsanım dersin, ne arar sînende bu kaplan kini.
---
Âyîne-veş: ayna gibi
Kîne-i peleng: kaplan kini

Share:

Devamını Oku

Mağrur Olma

Saltanat tâcın giyen âlemde mağrûr olmasun
Nîce sultan kürkün almıştır beyim bâd-ı hazân
Bâkî
---
Saltanat tâcı giydim diye mağrur olma dünyada,
Güz rüzgarı beyim kaç sultanın kürkünü almada.
---
bâd-ı hazân: Sonbahar rüzgarı

Share:

Devamını Oku

Rahmet Denizi

Garkeder âlemleri bir katre âb-ı mağfiret
Var kıyâs et vüs'at-ı deryâ-yı rahmet neydiğün
Bâkî
---
Bir damla bağışlanma suyu kaplar tüm evreni
Var sen düşün rahmet denizinin genişliğini.
---
katre: damla
âb-ı mağfiret: bağışlanma suyu
vüs'at: genişlik

Share:

Devamını Oku